Monnem
| Monnem | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Wabbe | Kaad | ||||
|
|
|||||
| Dialekt: Westmitteldeutsch | |||||
| Hauptvariante | Rhoifrängisch | ||||
| Regionalvariante | Kurpälzisch | ||||
| Lokalvariante: | Monnemarisch | ||||
| Basisdade | |||||
| Schdaad: | Daitschlond | ||||
| Bundeslond: | Bade-Wirddebersch | ||||
| Regierungsb'ziag: | Kallsruh | ||||
| Londgrääs: | Stadtkreis | ||||
| Geografisch Laach: | 49° 29′ N, 8° 28′ O | ||||
| Heh: | 97 m iwa. NN | ||||
| Fläsch: | 144,96 km² | ||||
| Aiwuhna: | 318.023 (driddäs Quadal 2012) | ||||
| B'velgerungsdischd: | 2.194 Aiwuhna je km² | ||||
| Boschläädzahle: | 68159–68309 (alt: 6800) | ||||
| Voawahl: | 0621 | ||||
| Nummaschild: | MA | ||||
| Gemääschlissel: | 08 2 22 000
|
||||
| Stadtgliedarung: | 17 Stadtbezirk | ||||
| Adress vun de Stadtvawaldung: |
E 5 68159 Mannheim |
||||
| Indanedufdridd: | |||||
| Owwabojamääschda: | Peter Kurz (SPD) | ||||
| Di 17 Stadtteile vun Mannem | |||||
Monnem (Mannem) is e Universidädsschdadt mit ca. 318 000 Oiwohner [1], unn is dodemit die zwetgreeschd Schdadt in Bade-Werddebääg. Fria waas ä vun de kuapälzisch Residenzschdädt. Zomme mid Ludwichshafe un Haidlbääg is Monnem des Zentrum vun de airopäisch Medropolregion Rhoi-Negger.
Inhald |
Laag[beawaide]
Monnem lieggd on de Mindung vum Negger in de Rhoi, där wos vun de Nachbarschdadt Ludwichshafe un vun Rhoilond-Palz drenne duht. Es liggd so zuglaisch uff de diregd Linie vun Derkem nó Haidlbääg unn uff de Noad-Sied-Haubdvabindung om Rhoi.
Schdadtgliedarung[beawaide]
Die Schdadt hot 17 Schdatbezirge:
Inneschdadt/Jungbusch, Gaddeschdadt, Lindehof, Neggaschdadt-Oschd/Wohlgelege, Neggaschdadt-West, Naioste/Naihermse, Schwetzingaschdadt/Ostschdadt, Feidene, Friedrischsfeld, Keffadal, Neckara, Rhoinau, Sondhofe, Seggene, Tschänau, Vogglschdong, Waldhof unn Wallschdadt. Die Schdadtbezirke sinn weida unnagliedad. → Lischd vun de Schdadtbezirge unn Schdadtdaile vun Mannem
Inneschdadt[beawaide]
Die Inneschdadt is zwische Rhoi und Negger, als Hufaise, giddaförmisch ohgelegt - di Mannemer Quadrade. Schdadd Schdrooßenome hot jedes Quadrad in Buschdawe un e Zahl zwische A un U un zwische 1 un 7 (Ausnahm: L hot e zweddi Reih vun 8 bis 15). Ofange duds am Schloß mid A1 in da äne un L1 in da onna Rischdung. Des Monnemer Schloss hodd ab 1720 dä Kurfärschd Carl Philipp baue losse, als Kobie vumm Schloss in Versailles und wonn's fäddisch gebaud worre weer, weers beinoh genauso groß wie Versailles, awwa donn isses Geld ausgonge unn än Fliggl fehld hald - mol sehe - vielleischd baue ma'n jo noch droh.
Nachbagemoinde[beawaide]
Folgende Schdädt unn Gemoinde grenze an Monnem. Sie wärre im Uhrzaigasinn, oafonge im Norde genonnd:
Lombade unn Vänne (beide Grais Bergschdroß in Hesse), Heddese, Ilvese, Edinge-Neggarhause, Haidlbääg, Plonkschdadt, Schwetzinge, Brihl (all mid Ausnahm vun de graisfraie Schdadt Haidlbääg im Rhoi-Negga-Grais) in Bade-Werddebääg sowie Altrip, Ludwichshafe, Frongedahl und Bowerum-Roxem (alle mid Ausnahm vun de greisfraie Schdädt Ludwichshafe und Fronkedahl im Rhoi-Palz-Grais) in de Palz.
Klima[beawaide]
Wege saina gschützde Lach zwische Pälza unn Odewald im Owwarhoigrabe herrschd in Monnem ä sehr mildes Klima. Der wärmschde Monad is de Juli mit durschschniddlisch 19,9 °C, der käldeschde is de Jonuar mid 1,8 °C. Uffällisch is die gring Niedaschlachsmeng vun durschschniddlisch 668 mm. Wege Rhoi unn Negger konns im Herbschd zu Newwelbänk kumme. Beide Fliss sorge ach fier e iwwadurschschniddlischi Lufdfoischdischkaid, welli bsunnersch im Hochsumma zu driggenda Schwüle führe konn.
Gschischd[beawaide]
Im Lorscha Kodex im Johr 766 is Monnem erschdmolisch urkundlisch erwäänt worre, im Johr 1607 hot Mannem donn Schdadtreschde kriegt, nachdem de Kurfürschd vun de Kurpalz (Friedrisch de IV.) die Friedrischsburch hot baue gelossd. Des giddaförmische Schdrosenedz is bis haid erhalde gebliwwe, deswege heest Monnem a Quadradeschdadt.
Ainische wischdische Erfinnunge sin in Monnem gemachd worn. De Karl Drais hot 1817 des erschde Zweerad unn de Carl Benz im Johr 1886 des erschde Audo erfunne. De Heinrich Lanz hodd 1921 de erschde Bulldog gebaud.
Vakeea[beawaide]
Monnem is aach en große Vekehrsknodepunkt zwische Fronkfurt und Stuttgard. Do is aach de zwetgreeschde Rangierbahnhof in Deitschlond. Da Monnemer Hauptbahnhof iss e wischdiche Knode für de Fernvakeea.
Da Monnemer Hafe iss ähna vunn dä greeschde Binnehäfe in Eiroba, gud geleege on Rhoi unn Negger.
Indanedd[beawaide]
-
Commons: Monnem – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie - Houmpäidsch vun Mannem
- Said vier Turischde
- Schdadtplohn unn Saddeliddebilda
Nachwais[beawaide]
- ↑ Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Bevölkerungsstand seit 2009 (vierteljährlich) Mannheim, Universitätsstadt. Abgerufen am 27. März 2013.
Kraisfraie Schded: Frongedahl | Heidlberg | Landach | Ludwichshafe | Monnem | Naischdadt | Schbaija | Woms
Londkrääs: Derkem | Berschschdrooß | Germersche | Negger-Odewald-Kreis | Rhoi-Negger-Kreis | Rhoi-Palz-Krääs | Siedlischi Woischdrooß
Alb-Donau-Grais | Bade-Bade | Biwarach | Boodeseegrais | Beblinge | Braisgau-Hochschwazwald | Calw | Emmedinge | Enzgrais | Esslinge | Fraiburg im Braisgau | Fraideschdad | Gebbinge | Heidlberg | Haidehaim | Hailbrunn (Land) | Hailbrunn (Stadt) | Hohelohgrais | Kallsruh (Land) | Kallsruh (Stadt) | Konschdons | Lerrach | Ludwichsbuasch | Main-Tauwa-Grais | Monnem | Negga-Odewald-Grais | Oadenaugrais | Oschdalwgrais | Pfoazhaim | Raschdadd | Ravensbuasch | Rems-Mua-Grais | Reudlinge | Rhoi-Negga-Grais | Roddwail | Schwewisch Hall | Schwazwald-Baa-Grais | Sigmaringe | Schduddgad | Tibinge | Tuddlinge | Ulm | Waldshuud | Zollanalbgrais