Manne

Vun Wikipedia
Hubs uff: Nawigadzion, Nochgugge
Gedoffelmanne
Gedoffelmanne aus Droht in Plankscht
Do kamma di Teschnig sehe, wie e Manne gflochde werd
Mannefleschder in da Schweiz, um 1915

E Manne odder Mande (regional Monn) is en großer Weidekorb mit zwee Henggel fer Obschd, Holz, Gedoffel un so weider.

Verwendung[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Manne hot ma frieher zum Beischbiel beim Kieh Fiddare im Schdall verwend. Des „Korzfudder“ hot ma in are Bitt ufbewaat un hot do draus in e Manne gfilld un de Kieh in di Kribb gekibbt.

E Gedoffelmanne is e Manne aus Weid odder Droht, wu ma zum Gedoffel Ernde verwend hot. Zuerschd hot ma uffem Agger di Gedoffel mid eme Kaarschd, des is e Hagg mid drei odder vier flache Zingge, ausgemacht. Dånn hot ma se in di Gedoffelmanne noi gelese. Di „Klåne“ odder Saugedoffel hot ma erscht uf em Agger geloßt un schbäder oigsammeld. Di volle Manne sin in Sägg schitt worre. In ään Sagg, aus Jude, sin bis zu sechs Manne Gedoffel noigånge. Di schweare Sägg hot ma dann uf de Warre gelade. Do hawwe villeischd zwelf odder mähner drufgebaßd. Ää Person hot am Dag ugfähr dreißisch, fimpfedreißisch Manne Gedoffel gschaffd.

Synonyme[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

In da Kurpalz sescht ma Kradde. Awwer schun im Kraischgau, un aa im Pälzische un Alemannische, is des e Wort fä e annare Forme vun Korb, en klänare Korb zum Umhänge mid ääm odder zwee Henggel uf da selwe Seit, wu ma zum Ernde zum Beischbiel vun Kärsche verwend. Im Kraischgau sescht ma zuare Manne Eerdekorb, in große Deile vum Alemannische Zeine. Im Sidschwatzwald heeßts intresanderweis zum Deil widder Chratte[1].

Etymologie[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Mand (m) is des hollännische Word fä Korb. Vun dort is des Wort iwwers Rhoiland un Hesse bis in de hessische Odewald un e Schdigg noch Unnerfrangge noi verbreit. Aa in Franggreisch is des Wort Mande bekannt, awwer bloß als unnergeordneder Begriff fä Korb.

Uzname[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Der beriimde Odewälder Reiwer Mannefriedrisch (Philipp Friedrich Schütz) waa, bevorer Reiwer worre is, Korbfleschder. Doher hodder soin Name grigt.

Zwee Orde im Kreis Limburg-Weilburg in Hesse hawwe Uzname mid „Manne“: Zu de Leit vun Lahr (Gemeimnde 65620 Waldbrunn) sescht ma Mannemäscher, de Ort Niederhadamar (Gemeinde 65589 Hadamar) heeßt ma Mannebach un Leit vun dort Mannebächer[2]. Aa di Oiwuhner vun 56332 Dieblich im Kreis Mayen-Koblenz, Rhoiland-Palz, werre Mannemäscher genennt[3].

Annere Forme vun Kerb[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Quelle[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Im Netz[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Einzlnochweis[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

  1. Alemannische Wikipedia: Adiggel Zeine
  2. Langenbach – Uznamen, Spott- und Ortsnecknamen
  3. Niederfeller Schdäifleda