Sandhausen

Vun Wikipedia
Hubs uff: Nawigadzion, Nochgugge
Såndhause
Wabbe Kaad
Wappe vun de Gemää Såndhause Koordinaade feehln
Basisdade
Schdaad: Daitschlond
Bundeslond: Bade-Wirddeberg
Regierungsb'ziag: Kallsruh
Londgrääs: Rhoi-Negger-Krais
Geografisch Laach: Hilfe zu Koordinaten
Heh: 107 m iwa. NN
Fläsch: 14,55 km²
Aiwuhna: 14.476 (31. Dez. 2012)
B'velgerungsdischd: 995 Aiwuhna je km²
Boschläädzahl: 69207
Voawahl: 06224
Nummaschild: HD
Gemääschlissel: 08226076
Adress vun de
Gmäävawaldung:
Bahnhofstraße 10
69207 Sandhausen
Indanedufdridd:
Bojamääschda: Georg Kletti (CDU)
Lag vun de Gemoinde Såndhause im Londgrääs Rhoi-Negger-Krais
Karte



Såndhause is ä Gemäänd im Rhoi-Negger-Krais in Bade-Wirddeberg unn liechd in de Kurpalz. Såndhause hot 14.476 Oiwuhner unn ä Fläsch vun 14,6 km², dodedraus ergibd sisch ä Oiwuhnerdischd vun 995 Oiwuhner uf de km². Bekånnd is Såndhause vor allem weeje em SV Såndhause. De jetzische Birgamaischda iss de Georg Kletti vun de CDU.

Geografie[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Såndhause liechd in de Medropolregion Rhoi-Negga unn in de Owwerrhoiewene. De Hardtbach, de Laimbach unn de Londgraawe fließe dorsch Såndhaiser Gemargung. Såndhause grenzd im Norde an de Heidlberga Schdadtdail Kärsche, im Oschde an de Lååma Schdadtdail Dilje (St. Ilge), im Siede ån Walldoaf, im Siedweschde ån ä uubewohndi Exklav vun Lååme unn im Weschde on Ofderse. Außerm Ord Såndhause gherd noch de Waila Bruchhause, es Ferschderhaus, es Wohngebied Induschdrie unn die Wischdung Lochheem zur Gemäänd Såndhause.

Gschischd[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Erschdmol erwähnd worre is Såndhause als "Santhusen" im Johr 1262, de Nååme kummt vun de åågrenzende Sånddüne. 1262 isses Lehe vum Ord an de Palzgraf Luddwisch iwwerdraache worre, 1351 iss Såndhause donn vun de Kurpalz gekaafd worre. Såndhause is während de Määnzer Schdifdsfehd, em Draißischjährische Kriech unn em Pälzische Erbfolgekriech zerschderd worre. 1803 iss Såndhause als Dääl vun de reschdsrhoinisch Kurpalz badisch worre. Bruchhause is 1928 noch Såndhause aigemäänded worre.

Oiwuhnerendwigglung[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Johr 1727 1777 1818 1852 1905 1939 1965 2010
Oinwuhner 293 620 1075 1693 3556 4820 8925 14542

Bolidig[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Gemäänderod[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Bai de ledschde Kommunalwahl sinn 22 Midglieda vun de folgende Badaie gewähld worre:

  • CDU 8 Sidz
  • SPD 7 Sidz
  • FDP 4 Sidz
  • Aldernadivi Lischd 3 Sidz

Birgamaischda[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

  • 1954–1981: Walter Reinhard
  • 1981–2005: Erich Bertsch

Kuldur unn Sehenswirdischkaide[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Aldi Synagog

In Såndhause gebbds ä 1909 arischdede Grundschul unn es alde Rodhaus vun 1742. 1757 is ä reformierdi Kärsch arischded worre, iss awwa irgendwonn zu klää worre unn an die jiidisch Gemää vakaafd worre, welle se als Synagog vawend hawwe. Dorsch Abwanderung vun de Judde is die Synagog donn als Abschdellraum vawend worre unn dodorsch de Zerschderung vun de Nazis endgonge. Die evångelisch Chrischduskärsch is 1866 aigewaihd worre. Es Longhaus vun de kadolisch St.-Bartholomäus-Kärsch schdammd vun 1767, Kweerschiff unn Gloggeturm sinn 1896 dezukumme. Die kadolisch Haubdkärsch, die Draifaldischkaidskärsch, is 1968 arischded worre.

Nadurschutzgebiede[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Pferdstriebdien

Im Siede vun de Gemaagung gibts gud erhaldene Sånddiene midare bsunnare Vegetazion. Zu ihrm Schutz hot ma zwee Nadurschutzbebiede, Pferdtriebsdien un Såndhaiser Dien, oigerischt.

Pattnaorde[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Pattnaschdadt is Lège-Cap-Ferret an da frånzeesische Adlåndikkischt un zu Königswartha in da Owwerlausitz (Sachse) hot ma e fraindschafdlische Beziehung.

Unåme[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Da Unåme vun de Såndhaiser is Såndhase odder Krautkepf.

Schbord[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

De Fußballvaroi SV Såndhause hot in de Saison 2011/12 in de 3. Liga gschbield unn schbield said de Saison 2012/13 in de 2. Liga. De Basgedballvaroi TG 1889 Såndhause schbield said de Saison 2000 in de DBBL 2. Bundesliga Süd.

Wärdschafd unn Infraschdruggdur[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Hopfe zopfe domols

Frieher is in Såndhause viel Hopfe åågebaud worre. Haid werd zamme midd Plongschd es Såndhaiser Schbezialbier gebraud. Jedes Johr gebts zur Hopfeernd e dradizionelles Feschd unnerm Moddo „Hopfe zopfe – Schdiel dråålosse, wers net koo, solls bleiwelosse“. Vum duwakbroduzierende Gewerbe is Duwakååbau um Bruchhause rum gebliwwe.

An Schule hots di Theodor-Heuss-Grundschul, s Friedrich-Eberg-Schulzendrum mit Gymnasium un Wäjgrealschul, di Pestalozzi-Färdaschul un di Mussigschul Siedlischi Bergschdrooß.

Åågschlosse is Såndhause ån die A 5 unn B3. In Dilje gebbds de Båånhof St. Ilge (Dilje)/Såndhause, Buss fahre noch Haidlberg, Lååme unn Walldoaf.

Persäänlischkaide[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

Gebirdische Såndhaiser[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

  • Ludwig Marx (1891-1964), jiddischer Lehrer un Lyriger
  • Edmund Kaufmann (1893–1953), daitscher Bolidiger (CDU un FDP, Schdaatssekredär in Bade-Wirddeberg)
  • Markus Friedrich Wendelin (1584–1682), Theolog un Philosoph

Waidare Persäänlischkaide[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]

  • Dieter B. Kabus (1941–1993), Theolog und Schrifdschdeller

Da amerikånische „Bauaregeneral“ Nicholas Herkimer (Nikolaus Herchheimer) is da Såhn vum Hans Jost Herchheimer, wu ugfähr 1720 ausgewannerd is.

In Såndhause hot da daitsch-russische Kombonischt Georg von Albrecht (1891–1976) etlische Werke, unner annerem e Schdreischtrio, sei värdi Klaviersonat un große geischdliche Komposizione ferdischgschdellt: Requiem (opus 84), Te Deum (opus 85) un de Sunnengsång vum Heilische Franziskus (opus 86).

Websaide[Schaffe | Om Gwelltegschd schaffe]